اماکن عمومی و شاخص

در گزارش عملکرد معاونت امور فرهنگی و اجتماعی شهرداری تهران مراکز خدماتی موجود در محله اینگونه نوشته شده است : 2مرکز ورزشی ، 15مدرسه 4 مسجد ، 2 زمین چمن مصنوعی ،1 کتاب خانه، 3 بوستان ،3مرکز اجتماعی فرهنگی ،1 مرکز کار آفرینی ، 1 مرکز بهداشتی درمانی

اماکن شاخص محله سرآسیاب مهرآباد عبارت اند از : مسجد مسلم بن عقیل ; پارک کوکب استخر و سونای مهرآباد و خانه فرهنگ مهرآباد،دانشگاه

هوائی شهید ستاری ،بیمارستان شریعت رضوی و اماکن خیر و موقوفه نظام مافی.

موقوفات نظام مافی در محله

آن چه که از نام زهرا سلطان نظام مافی را در محله سرآسیاب و شمشیری و محلات پیرامونی آن بلند آوازه کرده است،اهتمام وی به ساختن مسجد ،کتابخانه و مدارس مختلف در شهرهای متعدد علی الخصوص ایجاد آموزشگاه های حرفه ای و از آن میان در این محله بود،که از محل در آمد املاک مورثی شخسی اش ، ایجاد کرد ،و موقوفاتی را برآنها قرار داد 

زهرا سلطان عزت السلطنه ،دختر رضا قولی خان نظام السلطنه و خدیجه سلطان خانم دختر میرزا رضا آشتیانی در سال 1312 قمری متولد شد. وی در سال هزار و سیصد و بیست و نه قمری  با پسر عبد الحسین میرزا فرمان فرما ،عباس میرزا سالار لشکر ،ازدواج کرد.هما خانم ،تاج الملک عزت الملک و مهری دخت و بهرام  فرزندان او بودند . پدرش رضا قولی خوان هم زمان با جنگ جهانی اول به همراه سید حسن مدرس و دیگر رجال مملکتی حکومت موقت ملی را تشکیل دادند . عزت السلطنه در آن زمان به کرمان شاه و از آن جا استانبول رفت و تا پایان جنگ جهانی اول با پدر مادر و سلیر افراد فامیل در آن جا ماند ام شوهرش به تهران برگشت او نیز در پایان جنگ به تهران بازگشت.پس لز کودتای 1299 ش(1339ق)، رضا خان سردار سپه عدی از رجهل مملکتی از جمله نصرت الدوله فیرئز(بانی محله نصرت :منطقه 6)و عباس میرزا سالار لشکر برادر نصرت الدوله را برای حدود 3 ماه در بند کرد.اما بعد از آن به حکومت همدان ،لرستان و بروجرد ،ونماینده مردم مراغه در مجلس شورای ملی رسید و مدت زیادی در این شهر ها زندگی کردن در روزگار سلطنت رضا شاه نیز از آن جا که سالار لشکر مخلف او بود ، از کارهای حکومتی کنار زده شد و سرنجام در برلین در گذشت .خانه اولیه ای آنها در سالاریه (پاستور کنونی) توسط رضا شاه مصادره شد . خانه دومشان نیز مجدد به دستور شاه توقیف شد .زهرا سلطان روزگار سختی را سپری کرد و سرنجام در سال 1359 ش در گذشت وی عدهی زیادی از اطفال مستمند و بی سرپرست و بی خانمان تحت تکفل خود گرفت به دین صورت که پسرهای را که قبول حضانت نموده بود  پس از رسیدن به سن بلوغ و فرا گرفتن کارهای فنی در بازار کار به شغلی واداشت. دختران را تشویق به یادگیری فنون خانه داری کرده ، پس از تهیه جهیزیه آبرو مندانه راهی خانه بخت کرد . اغلب این کودکان کسانی بودند که بر اساس وقوع زلزله بوئین زهرا بی یاور مانده بودند . علاوه بر نگه داری ایتام و بی سرپرستان ، آنچه که نام زهرا سلطان نظام مافی را بلند آوازه کرد ، احتمام وی به ساختن مسجد ، کتابخانه و مدارس مختلف در شهر های متعدد ، علی الخصوص اییجاد آموزشگاه خصوصی بود ، که از محل درآمد املاک مورثی شخصی اش ، ایجاد کرد و موقوفاتی را نیز بر آنها قرار داد ( ملک زاده ، 1384، ص 94-103).ک موقوفات مرحوم نظام مافی بسیار زیاد و در شهر های گوناگون بود که از آان میان موقوفات زیر را میتوان در تهران و در منطقه 9 مورد تاکید قرار داد: واگذاری 5000 متر مربع و 2000،000ریال وجه نقد به وزارت فرهنگ وقت به سر پرستی دکتر مهران ، به منظور تا سیس موسسه ا ی  تعلیماتی در سال هزار سیصدو سی هشت  شمسی  در قریه مهراباد  تهران . امروزه در این موسسه دبیرستانی بنام 15 خرداد دایر است. احداث و وقف دبیرستان زهرا نظام مافی و تکمیل کلاس های آن در سال 1340 شمسی در محله . تاسیس  و وقف ورزشگاه ویژه معلولان  و بانوان کشور با مساحتی بالغ بر هزار و هشتصد و  بیست و سه متر مربع در سال 1344شمسی درشهر تهران که به سازمان تربیت بدنی و تفریحات سالم ایران صلح شد. ورزشگاه مذکور که در منطقه 9 شهری  که سابقا (غار) خوانده میشد و از دهستان های منطقه مهرآباد محسوب میشد امروزه در خیابان شمشیری ،خیابان شهید علی اکبر رعنایی در جنوب فرودگاه مهرآباد واقع شده و تخت نام ورزشگاه ورزنده در محله 6 خوانده میشود . این در حالی است که در شرایط فیمابین طرفین مصاحبه که بر اساس سند تنظیم شده به همین منظور که در هشتم اسفند سال 1344ش در دفتر خانه ی اسنادرسمی  شماره 98 حوزه ثبت تهران به ثبت رسمی رسیده است ، تصریح شده که نام ورزشگاه مذکور تحت عنوان (استادیوم ورزشی نظام مافی ویژه معلولان و بانوان کشور ) خوانده شود. تاسیس و وقف مسجد امیرالمومنین (ع) در زمینی به مساحت بالغ بر هزار و دویست پنجاه و شش متر مربع همراه با یک باب خانه برای سکونت پیش نماز مسجد و فهرست طویلی از موقوفات مربوط به مسجد که در سال 1345 ش به اداره اوقات رسیده است (اسناد وقف نامه در سازمان اوقات موجود است ) این مسجد در منطقه 9 محله 5 شهرداری خیابان عبدالله صفری نبش خیابان محسن نجفی پلاک 14 جنوب فرودگاه مهرآباد قرار دارد . تاسیس  و وقف مدرسه حرفه ای دخترانه به سال 1346 ش در خیابان مهرآباد تهران که در زمان خارج از حوزه مرکزی شهر قرار داشت و جزو املاک خانوادگی زهرا سلطان محسوب میشد . در وقف نامه مربوط آمده است که صرفا زمین مورد مصالحه باید برای احداث مدرسه حرفه ای دخترانه با نام ( مدرسه حرفه ای دخترانه نظام مافی ) مورد استفاده قرار گیرد . ضمنا تصریح شده بود که مدت این صلح نامه 99سال خواهد بود و وزارت آموزش و پرورش جز به این نیت و این نام ، حق هیچ گونه دخل و تصرف دیگری در این مدرسه ندارد . مدرسه مزبور که اینک تحت نام عروه الوثقی خوانده میشود در همان خیابان استودیوم ورزشی واقع است که در زمان احداث به دلیل دوری از مرکز شهر ،عملااز شاگرد در آن خبری نبود . به گونه ای که تعداد پرسنل مدرسه بیش  از تعداد دانش آموزان بود . در نتیجه به امر فرح پهلوی ، یکی از پرورشگاه ها تعدادی دختر جهت فراگیری فنون خانه داری ، گل آرایی ، و... به این مدرسه انتقال یافتند . اما چون دختران یاد شده در محیطی رشد یافته بودند که تعالیمی چون پیانو ، رقص و آواز را آموخته بودند، از یادگیری آشپزی  و بافتنی و... دل خور  شده دست به اعتصاب زدند. مآلا به واسطه بروز پاره ای مسائل سیاسی و در جهت حفظ مصالح مملکتی ناشی از پیامد های منفی اعتصاب دختران ، دختران به محل قبلی باز گردانده شدند. به مرور و طی سال های بعد در نتیجه گسترش شهر تهران ، مدرسه مورد استفاده قرار گرفت . وقف آموزشگاه حرفه ای مخصوص ناشنوایان و لال ها در زمینی به مساحت 3،031 متر مربع و اختصاص موقوفاتی به آن به شرط آنکه در آن صرفا آموزشگاه و یا آسایشگاه احداث شود که به سال 1347 ش در تهران و در منطقه مهرآباد آموزشگاه حرفه ای احداث شد.در طول تمام سال های بعد نیز کلیه امور مربوط به نقاشی ، تعمیرات تکمیل و تاسیس مستغلات جنبی این مرکز نیز بر عهده خود زهرا سلطان قرار داشت. ایجاد و وقف مرکزبهداشتی و درمانی زهرا نظام مافی واقع در خیابان پادگان -خیابان شمشیری -کوچه شهید محمود علی کرمی در جنوب فرودگاه مهرآباد نیز یکی دیگر از اقدامات نیکو کارانه وی به شمار می آید

    فهرست عمده ترین مراکز و اماکن محله

اماکن فرهنگی

کتابخانه مهرآباد، فرهنگسرای رویش، دانشگاه ستاری

اماکن دینی

مساجد امام علی النقی، علی ابن موسی الرضا، مسلم ابن عقیل و فاطمه الزهرا

اماکن تاریخی

ـــــــــــــ

اماکن اجتماعی

مرکز جامع رفاه و خدمات اجتماعی، شهرداری ناحیه 2 منطقه 9، سرای محله

اماکن خدماتی

بیمارستان شریعت رضوی، داروخانه، درمانگاه

اماکن تفریحی

بوستان کوکب، بوستان شقایق، استخرمهرآباد، زمین چمن مسعود، ورزشگاههای نشاط، فراهانی،